بازار نعلبندان گرگان؛ راهنمای خرید و بازدید از بازار تاریخی - وبلاگ علیپور رحمتی

اگر می خواهید بازارگردی را با خرید از پاساژهای شهر ترکیب کنید، راهنمای مراکز خرید گرگان به انتخاب مقصد بعدی یاری می نماید.

بازار نعلبندان گرگان کجاست؟

بازار نعلبندان در مرکز قدیمی گرگان و در ارتباط با محله سرچشمه و خیابان امام واقع شده است. محدوده تاریخی آن را حدفاصل چهارراه میدان، سه راه میرکریم و میدان قیصریه معرفی می نمایند. برای رسیدن، یکی از نقاط معین پیرامون بازار را انتخاب کنید.

آدرس بازار نعلبندان روی نقشه

آدرس کاربردی برای مسیریابی: استان گلستان، گرگان، بافت تاریخی، محله نعلبندان، محدوده خیابان امام، حوالی مسجد جامع.

ورودی بازارچه در خیابان امام، بین آفتاب 21 و 23 واقع شده است. برای انتخاب مسیر از محل اقامتتان، موقعیت بازار نعلبندان روی گوگل مپ را باز کنید.

مسیر دسترسی و محل آغاز پیاده روی

پیشنهاد ما آغاز گردش از محدوده مسجد جامع و خیابان امام است؛ هم نشانه روشنی برای پیدا کردن بازار دارید و هم می توانید بازدید از مسجد را به برنامه اضافه کنید. از این محدوده وارد گذرهای بازار شوید و با توجه به فرصتتان، گردش را به سمت محله های اطراف ادامه دهید.

با خودروی شخصی، ابتدا محل توقف مجاز را در خیابان های پیرامون پیدا کنید و ادامه مسیر را پیاده بروید. برای تاکسی هم نام بازار نعلبندان، حوالی مسجد جامع مقصد معین تری از نشانی کلی بافت تاریخی خواهد بود.

در بازار نعلبندان چه چیزهایی می توان خرید؟

برای خرید از بازار سنتی نعلبندان، بهتر است میان خرید روزمره، خوراکی سوغاتی و صنایع دستی تفاوت بگذارید. میوه و تره بار در اطلاعات و نظرهای تازه تر بازتماشامایندگان حضور پررنگی دارند؛ عرضه بعضی خوراکی ها و دستبافت ها هم در گزارش های معرفی بازار آمده است. تنوع این گروه دوم را باید هنگام مراجعه آنالیز کنید.

مواد غذایی و محصولات محلی

میوه و سبزی برای مسافری که در اقامتگاه آشپزی می نماید، خریدی کاربردی محسوب می شوند. حتی اگر خرید نداشته باشید، تماشا چیدمان محصولات و رفت وآمد خریداران، بخش مهمی از تجربه بازارگردی خواهد بود.

در گزارش ایسنا از بازار در اسفند 1401، فروش ادویه، مرغ و ماهی، برنج، ترشی، نان و شیرینی محلی هم ثبت شده است. این لیست تنوع خوراکی های عرضه شده را نشان می دهد؛ موجودی هر مغازه و تعداد فروشندگان می تواند با گذشت زمان تغییر کند.

اگر خوراکی تازه می خرید، خرید را به انتها گردش موکول کنید تا لازم نباشد کیسه ها را در بازدید از خانه های تاریخی همراه ببرید.

صنایع دستی و دستبافت ها

دستبافت های ترکمنی در معرفی های بازار نعلبندان جایگاه شناخته شده ای دارند. گزارش های گردشگری از عرضه پارچه های دست بافت و پوشاک محلی نیز نام می برند. بااین حال، برای خرید یک قالیچه خاص یا محصولی با طرح و اندازه معین، بهتر است ابتدا فروشنده و موجودی را پیدا کنید.

هنگام انتخاب، درباره جنس نخ، محل فراوری و دست بافت یا ماشینی بودن کالا بپرسید. برای کالای گران تر، معینات و قیمت را روی رسید داشته باشید. تفاوت قیمت دو محصول ممکن است از جنس و شیوه ساخت آن ها بیاید؛ مقایسه را فقط به ظاهر محدود نکنید.

سوغات قابل خرید در بازار

برای سوغات خوراکی، از فروشندگان نان و شیرینی محلی درباره محصولات همان روز بپرسید. نان پادرازی، نان زنجبیلی و سرغربیلی از نام های آشنای سوغات گرگان اند؛ پیدا کردن همه آن ها در هر روز و هر بخش بازار قطعی نیست.

شیرینی خشکِ بسته بندی شده معمولاً برای حمل در مسیر بازگشت راحت تر خواهد بود. پیش از خرید، زمان فراوری، ماندگاری و شیوه بسته بندی را بپرسید. اگر ترشی می خرید، ظرف محکم و درِ بدون نشتی به اندازه طعم آن اهمیت دارد.

فضای بازار و تجربه گردش در نعلبندان

مجذوب کنندهیت بازار نعلبندان گرگان را باید در کنار هم قرار گرفتن خرید روزانه، گذرهای محلی و بناهای تاریخی جست وجو کرد. با قدم های آرام تر، جزئیات مغازه ها و ارتباط گذرها را بهتر می بینید.

گذرها و شکل بازار

بازار تاریخی نعلبندان ساختاری راسته ای دارد و گذرهایش با میدانچه ها و محله های پیرامون پیوند می خورند. نکته مهم، روباز بودن ساختار بازار است؛ سقف پیوسته و طاق دارِ بسیاری از بازارهای مشهور ایران را نباید برای تمام مسیر آن تصور کرد. وجود سایه بان مغازه ها هم با سرپوشیده بودن یکپارچه بازار تفاوت دارد.

همین ویژگی بر برنامه بازدید اثر می گذارد: در روز بارانی چتر سبک همراه ببرید و در گرمای روز، مسیرهای سایه دار را برای مکث انتخاب کنید.

تماشای فعالیت روزمره کسبه

خرید میوه، پرسیدن قیمت و آماده کردن سفارش ها، صحنه هایی اند که حال وهوای یک بازار فعال را شکل می دهند. برای عکاسی از چهره فروشنده یا داخل مغازه اجازه بگیرید و هنگام توقف، جلوی رفت وآمد مشتریان نایستید. گفت وگویی کوتاه درباره یک خوراکی ناآشنا هم می تواند تجربه خرید را مجذوب کننده تر کند.

تاریخچه بازار نعلبندان و دلیل نام گذاری آن

برای شناخت بازار، سه موضوع را باید جدا دید: سابقه دادوستد در استرآباد، زمان اشاره به بازار در نوشته های تاریخی و عمر مغازه ها و بناهایی که امروز می بینیم.

جایگاه بازار در استرآباد قدیم

استرآباد نام تاریخی گرگان امروزی بود و نعلبندان در کنار بازار کهنه، از مراکز تجارت شهر به شمار می رفت. راسته ها با محله ها و میدانچه ها ارتباط داشتند و خریدوفروش در دل زندگی شهری جریان پیدا می کرد. بازار در کنار نقش مالی، محل رفت وآمد و ارتباط مردم هم بود.

تریپ یار برای شرح پیشینه بازار به نوشته مقدسی در کتاب احسن التقاسیم و سال 375 هجری قمری اشاره می نماید. این ارجاع از سابقه تاریخی بازار حکایت دارد؛ اما به تنهایی زمان احداث ساختار فعلی را ثابت نمی نماید. بنابراین معرفی سال 375 به عنوان سال ساخت بازار نعلبندان دقیق نیست.

چهره بازار در طول زمان تغییر نموده و بخش های امروز آن الزاماً هم سن نیستند. برای شناخت پیوند این محدوده با دیگر آثار شهر، راهنمای جاهای تماشای گرگان را هم بخوانید.

چرا نام بازار نعلبندان است؟

طبق روایت توریسم گلستان، در گذشته فضایی در راسته بزازان برای نعل زدن اسب های کاروان های عبوری وجود داشت و نام نعلبندان به همین فعالیت پیوند خورده است.

در روایت محلی این محدوده، از چنار مشهوری به نام نَلوَندان هم یاد می گردد؛ درختی که بزرگی آن در توصیف های مردم کاربرد داشت. این نام ها نشان می دهند که پیشه ها و نشانه های محله، چگونه در حافظه شهر به جای مانده اند.

ساعت فعالیت و برترین زمان بازدید

ساعت فعالیت بازار نعلبندان گرگان را نمی توان با یک بازه قطعی برای تمام مغازه ها اعلام کرد. واحدهای تجاری برنامه یکسانی ندارند و اطلاعات نقشه ها هم درباره زمان کار بازار با هم اختلاف دارد. اما در کل از حدود ساعت 7 صبح تا حوالی 10 شب مغازه های زیادی در این بازار باز هستند.

برای خرید چه زمانی مراجعه کنیم؟

پیشنهاد عملی برای بازارگردی، صبح یک روز غیرتعطیل و پیش از ناهار است. بازه حدود 9 تا 12 را می توانید برای آغاز برنامه در نظر بگیرید؛ این پیشنهاد سفر است و ساعت رسمی مشترک مغازه ها محسوب نمی گردد.

اگر هدف اصلی تان یک فروشگاه یا کالای معین است، برنامه همان واحد را آنالیز کنید. برای گردش آرام تر هم روزی با هوای ملایم و بدون بارندگی انتخاب بهتری خواهد بود، چون بخشی از مسیر در فضای باز می گذرد.

شرایط فعالیت در آدینه ها و تعطیلات

درباره آدینه ها نیز اطلاعات یکسان نیست: نشان آدینه را تعطیل ثبت نموده، اما ویز برای همان روز ساعت فعالیت نشان می دهد. برای خرید اصلی، روز غیرتعطیل را انتخاب کنید و مراجعه آدینه یا تعطیلات رسمی را به آنالیز همان روز موکول کنید. امکان عبور از یک گذر عمومی هم به معنی بازبودن مغازه های آن نیست.

تصاویر بازار نعلبندان گرگان

تصاویر بازار نعلبندان گرگان، از نمای گذرها تا چیدمان میوه و مغازه ها، به شناخت فضای آن یاری می نمایند. ارتباط بازار با مسجد جامع و کوچه های اطراف هم تماشای است. عکس های قدیمی ارزش تاریخی دارند، اما ظاهر مغازه ها، کالاها و اندازه شلوغی در آن ها لزوماً با شرایط روز بازدید شما یکسان نخواهد بود.

تماشای های نزدیک بازار نعلبندان

برای ادامه گردش، لازم نیست از بافت قدیمی خارج شوید. سه مقصد زیر را می توانید با توجه به زمان و بازبودن ورودی ها به برنامه بازار اضافه کنید.

مسجد جامع گرگان

مسجد جامع در محدوده بازار واقع شده است و انتخاب مناسبی برای نخستین توقف تاریخی خواهد بود. مناره آجری آن، با تزئینات و کتیبه کوفی، از بخش های مهم باقیمانده از دوره سلجوقی محسوب می گردد. خود مجموعه در دوره های بعد بارها تعمیر و بازسازی شده؛ بنابراین اجزای مختلف مسجد، تاریخ یکسانی ندارند.

خانه امیرلطیفی و موزه صنایع دستی

خانه امیرلطیفی در نزدیکی بازار و پشت مسجد جامع واقع شده است. این خانه قاجاری با حیاط مرکزی و بخش های تابستان نشین و زمستان نشین، به موزه صنایع دستی گرگان تبدیل شده است.

اگر به هنرهای محلی علاقه دارید، تماشا معرفی پیشه هایی مانند جاجیم بافی، نمدمالی و درودگری، بازدید از بازار را کامل تر می نماید. برای ورود، ساعت و شرایط فعالیت موزه را جداگانه آنالیز کنید.

امامزاده نور و بخش هایی از بافت تاریخی

امامزاده نور در محله سرچشمه واقع شده است و از مسیرهای بافت تاریخی با محدوده نعلبندان ارتباط پیدا می نماید. در معرفی این گذر، به پیوند بازار و تکیه نعلبندان با امامزاده نور و سپس تکیه سرچشمه اشاره شده است. این مسیر برای تماشا ارتباط بازار با محله های قدیمی انتخاب جالبی خواهد بود.

برنامه پیشنهادی برای یک گردش کوتاه

حدود یک ساعت برای بازار و خرید سبک کنار بگذارید، سپس مسجد جامع را ببینید. اگر موزه باز بود و فرصت داشتید، خانه امیرلطیفی را اضافه کنید. با زمان بیشتر، گردش در گذرهای منتهی به سرچشمه و امامزاده نور را ادامه دهید. برای چنین برنامه ای، حدود 2 تا 3 ساعت پیشنهاد می گردد؛ مدت نهایی به توقف ها و خریدتان بستگی دارد.

نکات کاربردی برای خرید و بازدید

برای مقایسه قیمت، دو یا سه فروشنده را آنالیز کنید و کیفیت و وزن یکسان را ملاک بگیرید. محلی بودن بازار به تنهایی مقرون به صرفه تر بودن همه کالاها را تضمین نمی نماید.

کیف و کفش راحت همراه داشته باشید و خریدهای سنگین یا شنماینده را برای انتها برنامه بگذارید. اگر با کودک یا سالمند سفر می کنید، تعداد مقصدها را کمتر کنید تا فرصت استراحت باقی بماند. برای سوغات هم میزان و بودجه را از قبل معین کنید.

جمع بندی

بازار نعلبندان گرگان خرید محلی را با گردش در بافت تاریخی پیوند می دهد. صبح یک روز غیرتعطیل، از حوالی مسجد جامع وارد بازار شوید و در صورت داشتن فرصت، خانه امیرلطیفی یا مسیر سرچشمه را هم ببینید. برای تجربه بهتر، هوای روز بازدید، ساعت مغازه های موردنظر و زمان لازم برای حمل خریدها را در برنامه لحاظ کنید.